Җылы, рәхәт халәт; тамашачылар белән якыннан аралашу; Тукайның тормыш юлы һәм иҗаты турында бай мәгълүмат; җыр- моң һәм, әлбәттә, Шигырь Галиҗанәпләре...
21 апрельдә “Урал-Батыр” милли-мәдәни сараеның якты, җылы кече залында узган “Тукай яши йөрәкләрдә” әдәби кичәсендә санап үтелгән кыйммәтләрнең барсы да булды. Сөекле шагыйребез Габдулла Тукайның зур, тирән дөньясына алып кереп, тамашачы күңелендә уйлану-фикерләү, хис-тойгылар тудыру өчен, сүз дә юк, талант һәм осталык таләп ителә. Бәләбәй “Ак калфак” татар хатын-кызлары оешмасы коллективы чираттагы чарасы белән кичәгә килгәннәр алдында чыгыш ясап, үзенең нәкъ шундый иҗади сәләткә ия булуын янә раслады. Мондый кичәне (тәүбә, тәүбә!) башкача, сыйфатсызрак уздыру мөмкин булмаган эш, ул бит Тукаебызга, Тукай шәхесенә багышланган!
“Әссәламү,алейкум” җыры белән башланып киткән кичә “Ак калфак” кызларының Габдулла Тукайның тормышына һәм иҗатына кыскача күзәтү ясау белән дәвам итте. Шагыйрьнең бик иртә өзелгән гомере гүя боз астыннан калкып чыккан, бик иртә сулган Умырзая чәчәге. Шуңа да аккалфаклыларның “Умырзая” татар халык җырын башкаруы тын да алмый Тукай язмышын тыңлаган тамашачыларны тетрәндерми калмады.
Тормышта Тукай балаларны бик яраткан, аларның эчке дөньясын аңлаган, һәрбер әсәре бала күңеленә хуш килә, тәрбияви. Үзе исән чагында аның балалар өчен 13 китабы нәшер ителгән. Шагыйрьнең шушы юнәлештәге иҗаты белән таныштыруыны, әлбәттә, балалар дәвам итте. Бәләбәй татар гимназиясенең “Илһам” малайлар вокал төркеме шагыйрь сүзләренә “Пар ат” җырын җырлап, алкышларга күмелсә, нәфис сүз осталары шагыйрьнең “Кышкы кич” (Габдрафикова Элиза, 10 кл.), “Милли моңнар” (Хафизова Элиза, 7 кл) шигырьләрен яттан сөйләп ишеттерделәр, 10 нчы сыйныф укучысы Мәдинә Салихова исә Нурлан Ганиевның “Тукай кирәк” шигырен яттан укыды. Әйткәндәй, Мәдинә шушы көннәрдә генә татар теле һәм әдәбияты буенча Казанда уздырылган XIII Халыкара олимпиада призеры булды, инде күп уңышларга ирешкән кызны һәм аның белән бергә, рәхмәтле булып, укытучысы Люзия Фаттахованы котлыйбыз! Шушы урында аз гына темадан тайпылыш ясап, гимназия турында берничә сүз. 2025 елда үзенең 30 еллыгын билгеләгән әлеге уку оешмасы чын мәгънәсендә Бәләбәйнең татар үзәге. Бүген, кызганычка, туган телләр йотылып барган вакытта, гимназиядә татар мохите саклана (шулай була күрсен!), биредә туган телебездә бәйрәмнәр, кичәләр үтә; шәһәрдә, башка җирләрдә, хәтта Уфада уздырылган чараларда да татар гимназиясе укучылары уңышлы чыгыш ясыйлар, олимпиадаларда призлы урыннар яулыйлар. Бу юлы да кичәдә чыгыш ясаган балаларның үзләрен тотышларына, милли киемнәренә, җырларны һәм шигырьләрне аңлап, тирән кичереш белән башкаруларына сокланып бетәрлек түгел. Менә кемнәр ул Тукайның бүгенге оныклары!
Тормышта Тукай балаларны бик яраткан, аларның эчке дөньясын аңлаган, һәрбер әсәре бала күңеленә хуш килә, тәрбияви. Үзе исән чагында аның балалар өчен 13 китабы нәшер ителгән. Шагыйрьнең шушы юнәлештәге иҗаты белән таныштыруыны, әлбәттә, балалар дәвам итте. Бәләбәй татар гимназиясенең “Илһам” малайлар вокал төркеме шагыйрь сүзләренә “Пар ат” җырын җырлап, алкышларга күмелсә, нәфис сүз осталары шагыйрьнең “Кышкы кич” (Габдрафикова Элиза, 10 кл.), “Милли моңнар” (Хафизова Элиза, 7 кл) шигырьләрен яттан сөйләп ишеттерделәр, 10 нчы сыйныф укучысы Мәдинә Салихова исә Нурлан Ганиевның “Тукай кирәк” шигырен яттан укыды. Әйткәндәй, Мәдинә шушы көннәрдә генә татар теле һәм әдәбияты буенча Казанда уздырылган XIII Халыкара олимпиада призеры булды, инде күп уңышларга ирешкән кызны һәм аның белән бергә, рәхмәтле булып, укытучысы Люзия Фаттахованы котлыйбыз! Шушы урында аз гына темадан тайпылыш ясап, гимназия турында берничә сүз. 2025 елда үзенең 30 еллыгын билгеләгән әлеге уку оешмасы чын мәгънәсендә Бәләбәйнең татар үзәге. Бүген, кызганычка, туган телләр йотылып барган вакытта, гимназиядә татар мохите саклана (шулай була күрсен!), биредә туган телебездә бәйрәмнәр, кичәләр үтә; шәһәрдә, башка җирләрдә, хәтта Уфада уздырылган чараларда да татар гимназиясе укучылары уңышлы чыгыш ясыйлар, олимпиадаларда призлы урыннар яулыйлар. Бу юлы да кичәдә чыгыш ясаган балаларның үзләрен тотышларына, милли киемнәренә, җырларны һәм шигырьләрне аңлап, тирән кичереш белән башкаруларына сокланып бетәрлек түгел. Менә кемнәр ул Тукайның бүгенге оныклары!
Кичә буе ирекле микрофон эшләве бик күңелле булды, һәркем шагыйрьнең шигырен сөйли, хатирәләре белән уртаклаша, аңа кагылышлы фикерләрен әйтә алды. Шагыйрьнең иң матур, көчле (хәер, алар барсы да көчле, тәрбияви) шигырьләрен Эльвира Суфиянова (“Туган авыл”), Миләүшә Хәйбунасова ( “Милләткә”), Гөлфия Ганиева (“Киңәш”), Айсылу Сәетгәрәева (“Китап”) сәнгатьле итеп укып, тамашачыларның җылы кабул итүенә лаек булдылар. Муниципаль район имам-мөхтәсибе Илдар Галиев исә, сүз алып, Габдулла Тукайның зыялыгын, аның һәрчак Коръәнгә таянуын, Аллаһка сыенуын, укырга, гыйлем алырга өндәвен сызык өстенә алып, һәм дөньяви, һәм дини белем алырга чакырды. Сания Ганиева Тукай тормышыннан кызыклы фактлар белән таныштырып үтте. Ә милләттәшебез, инде хаклы ялдагы Раил Йосыпов исә бер ялгышмый “Су анасы”н яттан сөйләп, барсын таң калдырды. Үзе дә Тукайга охшап торган кардәшебезне бөтен зал алкышларга күмде.
Тукайның бөтен язганы җыр рухында булуы, аның җыр яратуы мәгълүм. Җыр дулкыннарында тибрәлеп, аның сүзләренә җырчы кызыбыз Зөлфия Әгъзамованың “Бишек җырын” а капелла, ягъни ялгыз башкаруы күңелләрне нечкәртте. Безнең халык, Тукай шикелле үк, тирән моңлы, гаять хисле.
Яраткан җырчыбыз Хәмит Дәүләтхуҗинның гармунда үзе уйнап, үзе бүгенге моңлы җырларны башкарганда күпләрнең күзләреннән яшь бөркелде. Маһир гармунчы Әдһәм Шәймөхәмәтов белән кашыкчы Фәнил Зариповның парлап татар халык көйләрен уйнаулары кичәбезгә искиткеч матур милли бизәк өстәде.
