Венера Горбунова: "Мин үз урынымда"

Кечкенә чакта Венера Рамил кызы мәктәп директоры булырга хыяллана. Тәрбияче түгел – директор. “Үз тормышымны мәгариф белән  бәйләргә теләдем, ләкин бераз башкача”, – дип искә ала ул. Башлангыч сыйныф укытучысы булырга укый, аннары педагог-психологка укып, югары белем ала. Приют бистәсендәге 35 нче балалар бакчасына эшкә килә һәм күңелендә нәрсәдер чатный. "Балалар сиңа карап тора, сиңа ышана һәм позитивылык  белән рухландыра икән  - бу бик кыйммәт".  Ә 2012 елда Горбунова Н.Г. Бердина җитәкчелегендәге “Айгөл”  балалар бакчасына эләгә һәм икеләнүе юкка чыга. "Мин аңладым – бу минеке”.

Сүз уңаеннан, сайлау алдан уйланган булган. әбисе  – башлангыч сыйныфлар укытучысы, әнисе – тарих һәм җәмгыять белеме укытучысы.

"Әни эшне дәвам итәчәгемә шатланды, ләкин кисәтте: бу эш кенә түгел, яшәү рәвеше дә. Ә әби горурлана иде".

Бүләкләр бүләкләр белән, әмма барыннан да кыйммәтрәге  - кешеләр янәшә. "Безнең мөдир Нина Михайловна Ртищева һәрвакыт  үгет-нәсихәтләр бирә һәм ярдәм итә; өлкән тәрбияче Ирина Анатольевна Красноперова - безнең команданың акыллы башы; һәрвакыт янәшәдә булган искиткеч хезмәттәшләр киңәшләр бирәләр, тәҗрибә уртаклашалар”. Ә тагын – ата-аналарның ышанычы. Гаиләләр нәкъ менә аның төркеменә керергә сораганда, бу теләсә нинди дипломнан мөһимрәк.

2020 елдан Венера Рамил кызы төркемендә аутизм спектрлы балалар кушыла. Ул яшерми: белеменең җитәрлек түгеллеген аңлый. Чигенми, укырга китә. Курслар, программалар, һәм менә хәзер –“бу балалар белән ышанычлы эшлим, аларны бик яратам". Монда төп горурлык грамоталарда түгел, ә икенче нәрсәдә: “чынбарлыкка  кадәр казыну теләге".

Әти-әниләр белән җиңел булмый. "Кайвакыт баланың үзенчәлекләрен кабул итмиләр, кайчакта ярдәм кирәк урында “дисциплина” таләп итәләр”. Венера Рамил кызы  уңайлы булырга омтылмый, дөресен әйтә, ләкин гаепләп түгел. Аның яраткан сүзе:”әйдәгез бергә юл эзлик". “Бүген төймәсен үзе каптырды”,”беренче тапкыр уенчык белән уртаклашты" дип, вак кына  динамиканы күрсәтә. Шулай итеп, ата-аналар аларның баласын карап кына калмыйча, аның белән эшләүләрен дә күрә.

Аның педагогик принцибы – “зыян китермә, әмма ярдәм ит". Теләсә нинди "авыр" тәртип артында каприз түгел, ә ихтыяҗ, курку яки авырту тора – беренче карашка күренгәннән зуррак нәрсә.

"Кайсысы мөһимрәк: дисциплинамы, контакт яки мөстәкыйльлекме?” – дип сорыйм.

"Контакт,  –  дип ышаныч белән җавап бирә безнең героиня. –  Аннан башка берни дә эшләми. Башта – хәвефсезлек һәм кабул итү: бала монда үзен рәнҗетмәячәкләрен һәм гаепләмәячәкләрен сизәргә тиеш. Аннары – кагыйдәләр, ләкин «таяк» кебек түгел, ә килешү кебек: без шулай яшибез, Һәркемгә уңайлы булсын өчен. Һәм акрынлап – мөстәкыйльлек: төркемдә барысы да ачык, барысы да имзаланган, балалар нәрсә белән шөгыльләнергә икәнен үзләре сайлыйлар. Мин янәшә, ләкин алар урынына түгел. Кыскасы: башта ярату, аннары кагыйдәләр, аннары ирек. Шундый тәртиптә".

Эштән тыш аның бөтен игътибары гаиләгә: иренә, ике улына, әнисенә, сеңлесенә бирелә. “Бу минем терәк һәм тыл, һәм көчләрне торгызуның иң яхшысы – алар белән булу". Маршрутсыз йөрергә ярата –  аяклары кая алып барса, шунда барырга. Плансыз йөрергә, кайда теләсәң шунда туктарга, термостан чәй эчәргә, басуга карап торырга. Әле тагын  табигатьне ярата – фотога төшерергә дә, тасвирларга да түгел, бәлки карның ничек эрүен, яфракларның ничек үзгәрүен күрергә. “Вак-төяк, ә башка рәхәт". Һәм аэробика – күптән түгел тренер Светлана Чугункинага килгән, ул “күнегүләрдән арып чыкмыйсың, киресенчә, яңадан хәл кергән кебек».

Хезмәттәшләренә ул сабырлык һәм җанлы кызыксыну тели. Янып бетмәскә. Эшнең баллар белән үлчәнмәвен истә тотарга. Яңа килүчеләргә –  курыкмагыз: "Авыр булыр, шикләнерсез. Ләкин бервакыт бала йөгереп килеп кочаклап алыр да: “Мин сезне яратам”, - дияр. Һәм сез үз урыныгызда икәнегезне аңларсыз". Ә үзенә – теге чактагыча башлап җибәрүчегә киңәше: курыкмаска, даими укырга, балаларны яратырга.

«Мин методика китапларына утырдым, ялгышырга курыктым, арыганымны танырга курыктым. Үзеңә җанлы булырга рөхсәт итәргә кирәк иде – җавап белмәсәң, ярдәм сорарга, кайчак ялгышырга. Һәм укырга. Гомер буе. Чөнки балалар үзгәрә, һәм син алар белән бергә үзгәрәсең".

Регина Иванова

Фотолар В. Горбунова архивыннан