Уңыш тарихы: беренче чүмечтән алып халыкара танылуга кадәр

Бу еллар эчендә меңләгән бәләбәйлеләр үз гомерләрен шәһәрне барлыкка китерүче эре предприятие белән бәйләде, биредә дистәләгән хезмәт династияләре төзелде. Аларның һәркайсын заводның көче һәм гигант куәте, машина төзелеше производствосының алдынгы технологияләрен даими кертү илһамландырган.

"БелЗАН" җәмгыяте, барлык заман таләпләренә карамастан, алга баруын дәвам итә. Завод базарда үз позицияләрен саклап кына калмый, яңа юнәлешләр һәм технологияләр үзләштереп, халыкара офыкларын киңәйтә.

Завод танылган тармак лидерына кадәр күпме юл үтте, даими үзгәреп торучы базар шартларында ышанычлы позицияне саклап калырга нәрсә ярдәм итте?

Бу хакта "БелЗАН" җәмгыятенең  генераль директоры Андрей Викторович Карпов белән әңгәмә корабыз.

 – Андрей Викторович, бүген предприятие илебезнең барлык автомобиль җитештерүчеләре белән диярлек эшли. Совет чорыннан заводның үсеш стратегиясе ничек үзгәрде? Соңгы еллардагы нинди төп "алга китешләрне" иң әһәмиятлесе дип саныйсыз?

 – Совет чорында завод ике генә конвейер предприятиесен: “АвтоВАЗ” һәм “КамАЗ”ны гына тәэмин итте.

Планлы икътисадтан базар икътисадына күчү белән без ил автосәнәгатендә үз урыныбызны шактый киңәйттек. Горький автомобиль заводы, Ульяновск, күп кенә автокомпонент предприятиеләр белән килешүләр төзелде.

Бүгенге көндә безнең продукция илебезнең һәр моторлы транспорт чарасында бар. “БелЗАН” Русия автомобиль беркетү базарында алдынгы позицияләрен саклап калды, аның сыйдырышлылыгының яртысын диярлек алып тора.

Аңлашыла ки, техник үсешсез тармак лидеры булып калу бик кыен. “БелЗАН” производствоны яңартуга, аның технологик мөмкинлекләрен киңәйтүгә актив өлеш кертә.

Без илдә беренче булып коррозиягә каршы яңа каплама – цинк-ламель каплама керттек, ул беркетү продукциясенең коррозиягә чыдамлыгын күп тапкырга арттырырга мөмкинлек бирә. Безнең тарафтан шактый куәтләр булдырылды, һәм бүген безнең кулланучылар бу төр өслеккә активрак күчәләр.

Завод термик җитештерү куәтләрен тамырдан яңартты. Бу безгә автомобильнең җаваплы төеннәрен эксплуатацияләүнең ышанычлылыгын гарантияли торган  нык беркетү продукциясен массакүләм рәвештә чыгарырга мөмкинлек бирә.

Бүген “БелЗАН” җәмгыяте эре инвестиция проектларын гамәлгә ашырудан тар технологик урыннарны бетерүгә, автоматлаштыруны һәм хезмәт җитештерүчәнлеген арттыруга юнәлдерелгән нокталы инвестицияләргә күчте.

Соңгы ике елда кул хезмәте өлешен сизелерлек киметергә, автоматлаштыру исәбенә башкарыла торган операцияләрнең сыйфатын яхшыртырга мөмкинлек бирә торган, шуның белән контроль-сортировкалау операцияләре кирәклеген бетерә торган гайконарез, резьбонакат, дөрес җыю җайланмалары сатып алынды.

 –Бүген сез нинди яңа юнәлешләргә басым ясыйсыз? Яңа базарларга чыгу планлаштырыламы?

- Ел саен “БелЗАН” Русия Федерациясенең барлык автомобиль җыю предприятиеләре һәм автокомпонентлар җитештерүчеләре өчен йөздән дә ким булмаган төрдәге беркетү продукциясе җитештерүне үзләштерә. Без  автомобиль җыю предприятиеләре һәм "УралАЗ" һәм "МАЗ"кебек якын чит ил предприятиеләре белән хезмәттәшлекне киңәйтүне дәвам итәбез. Шулай ук Русия территориясендә автомобильләр җыюны гамәлгә ашыручы чит ил автоконцерннары белән дә товарлар китерүне башлау турында сөйләшүләр алып барыла.

Гомумән алганда, “Автонормаль” стратегиясе дөнья дәрәҗәсендәге автомобиль сәнәгате өчен беркетү әйберләре җитештерүче статусын саклап калуга һәм үзебезнең беркетү базарында лидер позицияләрен ныгытуга юнәлдерелгән.

2010 елларның икенче яртысында без үзебез өчен яңа базарларга чыгарга омтылдык: авиатөзүчеләр өчен крепеж базары, оборона-сәнәгать комплексы предприятиеләре өчен крепеж базары, төзелеш крепеж базары. Һәм өч ел дәвамында күрсәтелгән тармаклар предприятиеләренә товарлар җибәрдек.

Кызганычка каршы, авиатөзүчеләр һәм оборона-сәнәгать комплексы предприятиеләре өчен вак партия һәм берәмлек җитештерү белән бәйле технологияләр үзенчәлеге безне әлеге базарларда булуның максатка ярашлы булмавы турында нәтиҗәгә китерде, һәм без бу проектларны “туктаттык”.

Сүз уңаеннан, Кытай җитештерүчеләре белән каты көндәшлеккә карамастан, төзелеш ныгытмасы базарында без бүгенге көнгә кадәр калдык.

  –  Җитештерү чылбырын тулысынча үзебездә булдыруда төп кыенлыклар нинди? Һәм сез үзегезнең метизларның чит илнекеләрдән яхшырак булуын ничек исбатлыйсыз?

 – Бүгенге көндә тармакта импортны тулысынча алыштыруга ирешүгә Русиядә безгә – метизникларга кирәкле күп кенә технологик җайланмалар җитештерелмәве, шулай ук илдә автомобиль беркетү җайланмалары ясауда кулланыла торган кайбер маркалы корычлар җитештерү үзләштерелмәве комачаулый. Моның өчен “БелЗАН” җәмгыяте,  төп предприятие “КАМАЗ” һәм Казан федераль университеты белән берлектә, термик җайланмалар эшләү һәм ясау буенча проектларны гамәлгә ашыра, киләчәктә – салкын высадка  җайланмалары буенча шундый ук проектларны тормышка ашыру күздә тотыла.

 – Җитештерү чылбырын тулысынча үзебездә булдыруда төп кыенлыклар нинди? Һәм сез үзегезнең метизларның чит илнекеләрдән яхшырак булуын ничек исбатлыйсыз?

 – Инде металлурглар һәм профильле институтлар белән Русия территориясендә яңа перспектив маркалы корычлар җитештерүне үзләштерү буенча охшаш эш алып барыла.

Әмма, мин әйткән кыенлыкларга карамастан, безнең крепеж заказ бирүчеләр таләпләренә, норматив документациягә туры килә торган сыйфатлы булды һәм шулай юулып кала. Заводта 7 төрле лаборатория бар, алар төрле технологик этапларда җитештерүнең сыйфатын тикшереп торырга мөмкинлек бирә, металлга керү контроленнән башлап коррозиягә чыдамлылыкны тикшерүгә кадәр. Безнең барлык лабораторияләр дә сертификацияләнгән, аларда кулланучылар белән нинди дә булса бәхәсләр очрагында беркетү продукциясенең сыйфатын якларга әзер булган бик яхшы белгечләр эшли.

 – Сәнәгатьтә кадрлар вәзгыятен сез ничек бәялисез һәм яшьләрне җәлеп итү өчен “БелЗАН” нәрсә эшли?

 – Хәзерге вакытта Русиянең сәнәгать предприятиеләрендә кадрлар кытлыгы зур. Безнең завод – искәрмә түгел. Предприятиегә югары квалификацияле эшчеләр: автоматчылар, көйләүчеләр, фрезерлаучылар, шомартучылар кирәк.

“БелЗАН” җәмгыятенә яшь эшчеләрне җәлеп итү өчен түбәндәгеләр каралган: эшнең беренче ярты елында өстәмә түләү, бер тапкыр 20 мең сум күләмендә түләү.

Яшь белгечләр килүенә профильле урта белем бирү йортлары белән тыгыз хезмәттәшлек итү юлы белән ирешелә.

 Завод инде күп еллар шәһәрнең ике алдынгы көллияте (Бәләбәй механизация һәм электрлаштыру көллияте һәм Бәләбәй гуманитар-техник көллияте) белән эш алып бара. Студентлар өчен заводка экскурсияләр, производствода  дәресләр һәм производство практикасы оештырыла. Студентларның әти-әниләре белән очрашулар үткәрәбез, анда завод вәкилләре максатчан белем бирү программасы турында сөйлиләр.

Студентлар завод хезмәткәрләре оештырган чараларда: спорт турнирларында, туристик слетларда һәм студентлар көненә багышланган бәйрәмнәрдә актив катнашалар.

2025 елда “БелЗАН” җәмгыяте Бәләбәй механизация һәм электрлаштыру көллияте белән берлектә ”Профессионалитет” программасына керде. Быел Бәләбәй гуманитар-техник көллияте белән уңышны кабатларга уйлыйбыз.

  – Андрей Викторович, заводта мәктәп укучылары өчен һөнәри юнәлеш бирү программалары бармы һәм хезмәткәрләрнең балалары ничек хуплана?

 – Безнең предприятие хезмәткәрләрнең балалары белән актив хезмәттәшлек итә. Укучылар заводка экскурсияләр белән киләләр, Яңа елга, Балачак көненә һәм Белем көненә багышланган күңел ачу программаларында катнашалар, анда һәр бала татлы гына түгел, файдалы бүләкләр дә ала.

Ел дәвамында хезмәткәрләрнең балалары өчен төрле конкурслар оештырыла. Завод вәкилләре Бәләбәй гуманитар-техник көллияте белән берлектә Бәләбәй шәһәренең генә түгел, Приют бистәсенең, Аксаков авылының 9 сыйныф укучылары өчен һөнәри юнәлеш бирү чараларында да катнашалар.

 –  Завод, окладтан тыш, үз эшчеләренә нәрсә тәкъдим итә?

 – Социаль пакет бездә җитди. Түләүсез кайнар ашату, эш урынына кадәр бару һәм кире кайту бәясен компенсацияләү, бала туганда матди ярдәм түләү, арендага алынган бинада яшәү өчен компенсация, ипотека кредитлары буенча процентларны компенсацияләү, шифаханә-курортта дәвалану. Бала туганда, 1 сентябрьгә беренче сыйныф укучысының әти -әнисенә, Русия Кораллы Көчләренә чакырылуга бәйле рәвештә, хәрби хезмәткә чакырылучының хатынына һәм әти-әнисенә һәм башка гаилә шартларына бәйле рәвештә отпуск бирәбез.

2025 елның яңалыгы Лояльлек программасы булды – төрле хезмәтләр күрсәтүче партнер-кибетләрдә һәм оешмаларда ташламалар бирү.

 –  Сез эшчеләр династиясе традицияләрен хуплыйсызмы?

– Әлбәттә. Заводта шундый берничә династия бар. Мәсәлән, Әнүфриевлар һәм Әхмәтшиннар гаиләләре “Хезмәт династияләре”  республика конкурсында призер булдылар, Башкортстан Республикасы сәнәгать, энергетика һәм инновацияләр министрлыгының Мактау грамоталары белән бүләкләнделәр. Бу безнең тере мирасыбыз һәм гаять зур кыйммәтебез.

Без шулай ук хезмәт династияләре турында  завод эчендә үз нигезләмәбезне эшләргә планлаштырабыз, бу матур традицияне рәсми рәвештә саклап калу өчен кирәк.

 – Завод СВОда катнашучыларга һәм аларның гаиләләренә ничек ярдәм итә?

 – Һәр завод кешесе махсус хәрби операция уздыру зонасына гуманитар ярдәм җыюда катнаша. Эшчеләр әйберләр, азык-төлек, акча белән булыштылар. 2022 елның сентябреннән без барлыгы 11 гуманитар конвой җибәрүдә катнаштык. Завод эшчеләре мобилизацияләнгән эшчеләргә кирәкле әйберләр алу өчен 830 000 сумнан артык акча җыйганнар. Хәйрия фондына аларның гаиләләренә ярдәмгә завод 3 500 000 сум күчерде (шул исәптән 2025 елда 1 000 000 сум).

Предприятие мобилизацияләнгәннәрнең гаиләләренә ярдәм итә: балаларга Яңа ел бүләкләре, 1 сентябрьгә мәктәп укучысы җыелмалары һәм мәктәпкә кирәкле әйберләр алу өчен бүләк карталары тапшыра.

Белгород һәм Курск өлкәләренең чик буе территорияләрендәге балалар өчен яңа ел бүләкләре сатып алырга хезмәткәрләр 269 000 сум акча җыйды.

СВО башланганнан бирле заводның ветераннар советы һәр гумконвойны җыюда катнашты: сугышчыларыбызга тапшыру өчен азык-төлек җыйдылар, госпитальләргә одеяллар, мендәрләр, бәйләү материаллары озаттылар.

 –  Сезнеңчә, ярты гасырдан артык автосәнәгать өчен төп тәэмин итүче булып калырга мөмкинлек биргән предприятиенең төп кыйммәте һәм көче нинди?

 – "Автонормальгә” – 55 яшь! Бу зур вакыт, берничә буын яше. Һәм минемчә, мондый тарихлы  предприятиедә булырга мөмкин иң яхшы әйбер – ул хезмәт династияләре, бу вакыт аралыгында  әти- әниләре артыннан заводка аларның балалары да килде,  ничек кенә баналь яңгырамасын, завод икенче йортка әверелә, ә коллегаларың – гаиләгә.

Мин үзем станоктан завод директорына кадәр юл үттем. Ветераннардан яшьләргә ярдәм, остазлык һәм тәҗрибә тапшыруның мөһимлеген беләм. Болар барысы да предприятие үсешен дәвам итсен өчен компетенцияләрне, тәҗрибәне, осталыкны саклап калырга мөмкинлек бирә.

“БелЗАН " юбилее белән!

Алия Григорьева әңгәмәләште.