Матурым, алтыным... һәм кыңгырау чәчәгендәге бөреләр...

Икесе дә күп балалы гаиләдән

 Без Әлфия Фәнүр кызы белән Мәтәүбаш авылы мәктәптәбендә таныштык, ул анда ашханәдә пешекче. Гаиләсе турында аеруча җылы һәм ихлас сөйләде әңгәмәдәшем, татлы теле һәм җылы карашы белән ул безне шунда ук җәлеп итте. Туймазы районының Мәтәүтамак авылында туып, балачагы аның Карамалы-Гөбәй авылында узган икән. Шунда ук урта мәктәпне тәмамлаган һәм шул ук елны кияүгә дә чыккан... Әлфиянең әби-бабасы Акбасар авылында яшәгән, шул сәбәпле ул  каникулларда аларга кунакка еш килгәләгән. Август аеның бер кичендә очрашып таныша булачак яшь парлар. Икесенең дә тәү караштан ук мәхәббәт гөлләре чәчәк аткан һәм озакка сузмый өйләнешергә килешкәннәр.

 – 1998 елның 25 декабрендә, туй көнендә, көчле кар бураннары яуды, юллар кар белән капланды. Барлык кунаклар да атта килделәр. Без – кияү белән кәләш тройкада йөрдек. Бер борылышта туй арбасы чайкалып китте һәм мин иремне эләктереп алдым да, тын гына: "Мин барыбер сиңа кияүгә чыгам!" - дидем. Ул да мине эләктереп алды, нык кочаклады, һәм әле дә булса җибәрми, -  дип көлеп сөйләде Әлфия Фәнур кызы.

Ир белән хатын икесе дә күп балалы гаиләләрдә үскән: Әлфиянең әти-әнисенең өч баласы, ә Азатның әти-әнисенең биш баласы булган. Кечкенәдән үк балалар бакчада һәм печәнлектә эшләргә өйрәтелгән; кызлар сыер савып, кечерәк балаларны караганнар. Аларның әти-әниләре һәм әби-бабалары тырыш хезмәт кенә түгел, ә гаиләләре һәм дуслары турында кайгыртуда да үрнәк күрсәткәннәр. Шәфиковлар өлкәннәрдән сабак алганнар һәм гаилә йолаларын әле булса да дәвам итәләр: күп бала табу, өлкәннәрне хөрмәтләү, хуҗалык эшләрен алып бару, мөселман йолаларын үтәү, гаиләгә һәм барлык милләт һәм дин кешеләренә хөрмәт күрсәтү.

Аларның зур фермасы бар - 15 баш мөгезле эре терлек: өч сыер, дүрт үгез, дүрт тана һәм бозаулар. Көтүлектә көтүне электр көтүчесе идарә итә, ә сөт саву өчен сөт саву машинасы кулланыла. Бөтен гаилә печән әзерли, ә малайлар һәрвакыт ярдәм итә. Әйткәндәй, гаиләнең әтисе Туймазыда шәхси сакчылык компаниясендә эшли, ләкин хуҗалык эшләренең күбесе аңа төшә.

Туйларыннан тыш, Шафиковлар гаиләсе балаларының тууын иң бәхетле вакыйгалар дип саный

 – Гаиләбездә барысы да табигый рәвештә барды: безнең ике малай туды, аннары өченчесе, дүртенчесе, бишенчесе, алтынчысы... Һәрвакыт без киләсесен кыз булачак дип уйладык... Җиденчесе артыннан бармаска булдык инде", - диде бәхетле ана елмаеп.

– Өченче улыбыз өйләнгән, ә дүртенчесе армиядән кайтты, укуын дәвам итә. Күптән түгел Түбән Камага кыз сорарга бардык, икенче улыбыз өйләнә, никахка әзерләнәбез.

 Ришат, Илшат һәм Самат Красноярск өлкәсендә борулаучылар булып нефть сәнәгатендә эшли, ә икесе Казанда яши. Олылары Булат әле дә өйләнмәгән, Уфада торып эшли. Айназ һәм Айнур Мәтәүбаш мәктәбендә алтынчы һәм беренче сыйныфларда укый. Олылары Бәләбәй механизация һәм электрлаштыру колледжын, ә икенчесе һәм өченчесе Октябрь төзелеш колледжын тәмамлаган. Аларның хыяллары чынга ашты һәм чынга аша. Хәзер алар оныклар турында хыялланалар...

Алар авылда яшәүне хуп күрә

Гаилә йоласын үтәп, Шафиковлар елына бер тапкыр барлык туганнарын Коръән уку йоласына җыя. Шулай ук, җәй көне алар барлык туганнары белән урманга ял итәргә, табигатькә сокланырга, аралашырга, традицион ризыклардан ләззәтләнергә һәм татар җырларын җырларга баралар.

 – Бу йола бездә күп еллар дәвамында сакланып килә. Барлык туганнар да җәен безгә кунакка җыела. Бергәләп гаилә бәйләнешләрен буыннар аша ныгытабыз: балалар үзләренең әби-бабаларын һәм башка туганнарын беләләр. Әнием Карамалы-Гөбәйдә тора, ә безнең белән яшәүче каенанам әле дә исән. Аңа 85 яшь, ләкин ул әле дә икмәк пешерә һәм өй эшләренең күбесен башкара –  мин каенанам булуы белән бәхетле!" - ди, Әлфия Фәнур кызы.

Гаиләдә барысы да татар телендә сөйләшә. Балачактан ук әниләре малайларга өй эшләрен өйрәтә: алар үзләре аш, лагман, хәтта бәлеш пешерә белә, керләрне һәм идәннәрне юа.

 – Хәзер автомат кер юу машинасы ярдәмгә килә - ирем өйдәге барлык уңайлыкларны тудырды. Бер-беребез белән аралашканда да без еш кына, "матурым" һәм "алтыным" дип эндәшәбез. Кыенлыклар туганда да, бергәләп фикер алышабыз һәм иң яхшы юнәлешне сайлыйбыз.

 Аларның шәһәргә күченергә теләге юк

 – Без бакчада бар нәрсәне дә үзебез үстерәбез: җиләк-җимешләр җыярга яратам мин. Кайберләрен туңдырам, кайберләреннән варенье эшлим һәм балаларыма,туганнарыма, мохтаҗларга өләшәм. Кура җиләген хәтта сатып алучылар да бар, - дип уртаклаша әңгәмәдәшем үзенең "кура җиләге" кәефе белән.

Гамәлләр мәхәббәт турында күп нәрсә сөйли

 Шафиковлар мәхәббәт һәм тугрылык турында кычкырып сөйләшмиләр. Бу хакта аларның эш-гамәлләре, кечкенә һәм зур шатлыклары һәм көтелмәгән хәлләр тагын да остарак сөйли... Елдагыча, җәй көне урманга җиләк җыярга бергә барачаклар, ир хатынына кыңгырау яки ромашкалар бәйләмен бүләк итәчәк...Үзенең ирен чын ярату хисен белдереп Әлфия Азат Фәнүр улына 50 яшь тулу уңаеннан яңа машина сатып алган. Гаилә китап битләре арасында алар 3 канәфер (ул вакыттагы туй чәчәге) саклыйлар. Истәлекле "гербарий" һәм шампан тыгыны әле булса аларга шул бәхетле чакларны искә төшерә.

Ахыр сүз

 Әлфия Фәнүр кызының буш вакыты кышын гына була. Ул махсус көчләр солдатлары өчен оекбашлар бәйли (аның туганы хәзерге вакытта фронтта). Ул ялга кайткач, гаиләсе белән машина өчен тәгәрмәчләр һәм башка әйберләр сатып ала, ә солдатлар өчен пешкән ит пешерә. Мәктәп ашханәсендә дә хатын-кызлар белән бергә токмач кисә һәм бал төрә...

 – Барыгызга да сәламәтлек телим! Иң мөһиме шул! Әгәр өметегезне өзмәсәгез, сезнең эшегез һәм өегез булачак! Алга һәм бары тик алга!" - ди мәхәббәтле Әлфия.

 Мәтәүбаш мәктәбе директоры вазыйфаларын башкаручы Раушания Вәзир кызы сүзләренчә, Әлфия Фәнүр кызы чын әни! Ул барлык әниләр өчен дә әни!

Әлфия Фәнуровна белән аралашу кояшта кызыну кебек булды –  ул шулкадәр күп җылылык һәм мәхәббәт чәчә!

 Елена Петрова фотосы