Бәләбәйлеләргә кем шалтырата, яисә акчаны ничек югалтмаска?

Оборона министрлыгы яки военкомат исеменнән шалтыраталар, һәлак булган сугышчыларның реаль мәгълүматларын кулланалар һәм «түләүләр» һәм «бүләкләр»рәсмиләштерергә тәкъдим итәләр.

Икенче актив схема –  янәсе поликлиникадан өй телефонына шалтыратулар: пенсионерларга диспансеризация узарга тәкъдим итәләр, ә нәтиҗәдә «Дәүләт хезмәтләре»нә керү кодларын алдап алалар.

Хатыннар һәм әниләр прицелда

Хатын-кызга таныш булмаган номердан шалтыраталар. Әңгәмәдәш Оборона министрлыгы, хәрби комиссариат, социаль фонд яки «Ватанны саклаучылар»фонды хезмәткәре тарафыннан тәкъдим ителә. Һәлак булучының исемен, атасының исемен, исемен атый, часть номеры – ачык чыганаклардан җыелган реаль мәгълүматлар. Аннары ярдәм тәкъдим итә: «өстәмә түләүләр», «үлгәннән соң бүләкләүләр», «җир кишәрлеге», «кайтарулар», имеш алар гаиләгә барып җитмәгән. "Рәсмиләштерү" өчен СНИЛС, паспорт мәгълүматлары һәм смс кодын әйтүне  сорый – ул «Дәүләт хезмәтләре»аккаунтына керү мөмкинлеген ача. Аны алгач, мошенниклар кредитлар рәсмиләштерә, счетлар турында белешә.

Алга таба эшкә икенче аферист керә – «ФСБ», «Росфинмониторинг» яки «Центробанк»исеменнән. Аккаунт ватылган, корбан исеменә дустанә булмаган илләрне финанслау өчен кредитлар рәсмиләштерелгән, дип хәбәр итә, һәм акчаларны алыП, курьерга «саклау»өчен тапшырырга күндерә. Ирен югалткан хатын һәрвакытта да хәлне тәнкыйди бәяләргә сәләтле түгел.

Бәләбәй районында мондый шалтыратулар даими рәвештә теркәлә. Күпчелек халык алдауны таный, ләкин хәвеф югары булып кала – аферистлар якыннарын югалткан кешеләрнең хис-кичерешләрендә спекуляцияли.

Поликлиникадан шалтырату 

Икенче схема стационар телефоннар аша эшли. Өй номерына поликлиниканың «медсестрасы» яки «регистраторы» шалтырата, диспансеризация яки флюорография узарга тәкъдим итә. Әгәр кеше шикләнә икән, тикшерү мәҗбүри дип яный ала, баш тарткан очракта мәгълүматны полициягә тапшырачаклар. Бу ялган – медицина тикшерүен узмаган өчен бернинди җаваплылык та каралмаган. “Язылу" өчен СНИЛС, паспорт мәгълүматлары һәм СМС кодын әйтүне сорыйлар – «Дәүләт хезмәтләре»нә шул ук ачкыч.

Ни өчен стационар телефоннар? Мобиль операторлар антиспам-фильтрлар куя һәм шикле чакыруларны блоклый. Өй аппараты берни белән дә сакланмаган, ә мондый номерларның хуҗалары – күбесенчә «поликлиникадан»шалтыратуга ышанырга күнеккән пенсионерлар.

Мәсәлән, сентябрьдә Родники авылында яшәүче хатын-кыз 600 мең сумнан мәхрүм калган. Башта «медсестра» шалтыраткан – диспансеризация тәкъдим иткән, СНИЛС сораган. Аннары башка аферистлар «Дәүләт хезмәтләре»н вату турында хәбәр иткәннәр, пенсионерканы дустанә булмаган илләрне финанслауда гаепләгәннәр һәм акчаны алырга һәм курьерга тапшырырга күндергәннәр. Шалтыратучылар элемтәгә чыгудан туктагач, хатын полициягә мөрәҗәгать иткән. Җинаять эше кузгатылды.

Белгеч аңлатмасы

Ренат Субаев, җинаятьчеләрне эзләү бүлеге башлыгы урынбасары:

"Ике схема да – хәрбиләрнең гаиләләренә шалтыратулар да, «поликлиникадан» шалтыратулар да – бер нәрсәне берләштерә: аферистларның ахыргы максаты СМСтан код. Аннан башка алар сезнең “Дәүләт хезмәтләре" аккаунтына керә алмыйлар. Шуңа күрә төп кагыйдә – СМСтан кодны беркемгә дә, беркайчан да, бернинди шартларда да кычкырып атамаска.

Дәүләт учреждениесенең чын хезмәткәре ашыктырмый, янамый, “хәзер үк" карар таләп итми. Әгәр сезне ашыктыралар һәм куркыталар икән – трубканы куегыз.

Мошенникларны үзегез тикшермәгез! 102 номер буенча шалтырату турында хәбәр итегез яки якындагы полиция бүлегенә мөрәҗәгать итегез. Хәтта сез берни дә тапшырмасагыз да, бу мәгълүмат җинаятьчеләрне күзәтергә һәм башкаларны кисәтергә ярдәм итә».

Бәләбәй районында ел башыннан мошенниклык фактлары буенча 102 гариза теркәлгән. Гомуми зыян 52 000 000 сум тәшкил иткән

Регина Иванова